01 / ÖLÇEK DARALMASI
Üç Kuşağın Kat Planı Üst Üste Konduğunda
İç içe mimari ölçek diyagramında en dıştaki çerçeve 1985'in 132 m²'lik standart 3+1 dairesini, ortadaki çerçeve 2005'in 108 m²'lik planını, merkezdeki kırmızı çekirdek ise 2025'in 78 m²'lik yeni nesil dairesini gösterir.
1985: 132 m² · 2005: 108 m² · 2025: 78 m² (Net)
02 / 1980'LERİN MİMARİSİ
Kapısı Sadece Misafire Açılan 36 Metrekarelik Salonlar
1980'ler apartman tipolojisinde salon (36 m²) evin üçte birini kaplar, mutfak (16 m²) tamamen ayrı bir oda olarak kurgulanır ve cephe boyunca uzanan 14 m²'lik balkon yarı-açık bir yaşam alanı sunardı.
1985 Dağılımı: Salon 36m² · Odalar 48m² · Mutfak 16m² · Balkon 14m²
03 / 2000'LERİN DÖNÜŞÜMÜ
Net Alan Daralırken Ortak Alan ve Brüt/Net Makası Açıldı
2000'lerde güvenlikli site tipolojisiyle birlikte daire içi kiler ve uzun koridorlar eridi; salon 28 m²'ye inerken brüt ile net metrekare arasındaki fark %15'ten %28'e çıktı.
2005 Dağılımı: Salon 28m² · Odalar 42m² · Mutfak 13m² · Balkon 9m²
04 / MİNİMAL ZORUNLULUK
Bağımsız Mutfak ve Balkon Eridi, Salonla Birleşti
Artan arsa ve inşaat maliyetleriyle yeni konut üretiminde bağımsız mutfak yerini 24 m²'lik 'salon+açık mutfak' (Amerikan mutfak) kurgusuna, 14 m²'lik balkon ise 2 m²'lik Fransız balkona bıraktı.
Kaynak: TÜİK Yapı İzin İstatistikleri & Konut Plan Arşivi