DATATORIUM
@datatorium ↗
← ARŞİVE DÖN

Raftaki Gizli Enflasyon:
Shrinkflation

Tüketici süpermarket rafında ürünün paket fiyatına (etikete) karşı yüksek duyarlılık gösterirken, paketin sağ alt köşesindeki gramaj değişimini %80 oranında fark etmiyor. Üreticiler bu bilişsel kör noktayı kullanarak fiyatı sabit tutup gramajı küçültüyor.

01 / WEBER-FECHNER YASASI

Etiket Aynı Kaldığında Beyin Zammı Görmüyor

Eğim grafiğinde sol eksen ürünün eski standart gramajını (100 baz puan), sağ eksen ise küçültülmüş yeni gramajını ve bunun yarattığı gizli birim maliyet artışını gösterir.

Formül: %20 Gramaj Düşüşü = +%25,0 Gizli Birim Zam
02 / EN HIZLI KÜÇÜLENLER

80 Gramlık Çikolata 60 Grama, 150 Gramlık Cips 115 Grama İndi

Ambalaj boyutu (ve içindeki hava boşluğu) aynı bırakılırken kalıp derinliği azaltılarak çikolata ve atıştırmalık kategorisinde %22 ila %25 arasında gramaj daralması yaşandı.

Çikolata: 80g → 60g (-%25) · Cips: 150g → 115g (-%23,3)
03 / YIKILAN STANDARTLAR

1 Kilogramlık Yoğurdun 850 Grama, 1 Litre Yağın 850 ml'ye Dönüşümü

Onlarca yıldır 1000g/1000ml olarak sabitlenen temel mutfak ürünleri, son enflasyon dalgasında 850g ve 900g'lık yeni ambalaj kalıplarına geçerek kalıcı bir ölçek kayması yaşadı.

Yoğurt: 1000g → 850g (-%15) · Paket Peynir: 500g → 400g (-%20)
04 / AMBALAJ İLLÜZYONU

Deterjan ve Kağıt Ürünlerinde Yaprak/Yıkama Sayısı Azalışı

Temizlik ürünlerinde litre veya yıkama adedi %16–18 düşürülürken, kağıt havlu ve peçetelerde rulo çapı aynı kalıp yaprak sayısı ve kağıt gramajı azaltılıyor.

Kaynak: TÜFE Mikro Sepet & Perakende Gramaj Serileri

Standart hızlı tüketim kategorilerinde (Atıştırmalık, Süt Ürünleri, Temizlik, Kahvaltılık, Bakliyat/Yağ) referans baz dönem (100 endeks) ile güncel paket ağırlıkları karşılaştırılmış; gramaj düşüşünden kaynaklanan örtük birim fiyat artışı [1 / (1 - Δg) - 1] formülüyle hesaplanmıştır.